Sociale

They are stealing our livelihood - literally!

They are stealing our livelihood - literally!

And while science has managed to produce meat in laboratory conditions or create tools through Artificial Intelligence to make life easier, bread still remains a problem in Albania. Not because it is lacking, but because even though we are in 2023, and there is talk of technological advancements with robotic systems, the media and associations still report problems with a product that is essential in the food basket of every Albanian family.

For as long as I can remember, at every meal, bread was brought to my family's table. Likewise, bread has been a part of every table, of every person I know. And not only. Statistical data from Eurostat for 2021 show that Albanian families held the record for bread expenditure in Europe for 2021 (Nominal expenditure on bread and cereals for 2021 was 4.3% of the Gross Domestic Product, from 1.1% which is the average of the Union European, according to statistics). In recent weeks, the media in Albania are reporting on an increase in the price of bread by 30-40 Lek. This increase is expected to take place in December, they specify, citing a non-profit organization that protects consumer rights, 'Cendra Alert'.

The price increase is not the only problem being reported, the Alert Center also talks about problems like type, the use of low-protein flour for bread - which is only allowed to be used for cakes - and weight abuse.

The General Director of the Alert Center, Granit Sokoli, says that for 4 years Albanians have been robbed massively for the weight of bread.

"Since the beginning of the Pandemic and then the conflict in Ukraine, which influenced the global increase in prices, the Alert Center has started to weigh the bread itself and in the absolute majority of cases, the weight was less than what was declared on the label", it says he.

A few days ago, the State Market Surveillance Inspectorate (ISHMT) announced that it will fine up to 200,000 lek to all entities that sell bread and that do not put labels with the description (price, type and weight of bread).

While the action by ISHMT is considered delayed, the Director of the Alert Center says that he is positive from the fact that bread will be sold by uniform weight, in kilograms. And that there will be controls. But it warns something else, that it can be done to increase the price of bread.

"What, in the judgment of the ALERT Center, is false, is the fact that the bread producers themselves have asked the ISHMT to carry out controls. Why? Producers have the obligation to implement the legislation and the inspectorates to control them. It does not happen in any country that the trader tells the state to come check me", Sokoli warns.

“Duke tentuar të shesin bukën me kilogramë, nga 15 nëntori e mbrapa, kur siç deklarohet do të nisin dhe kontrollet, askush nga ne nuk e di sa do të jetë çmimi i bukës”, thotë Sokoli, teksa shton se’ dyshimi përforcohet nga një postim në rrjetet sociale të saj, Shoqata e Prodhuesve, ndërsa publikoi njoftimin për kontrollet, publikoi dhe modelin se si mund apo duhet të jetë etiketa në raft buke. Por, në këtë shembull, gjoja vetëm si ilustrim, shkruante pak a shumë: Bukë integrale (masive) 400 gramë, 80 lek. Po nëse buka do të shitet me peshë, pra me kilogramë, sa do të jetë një bukë që sot peshon 800 gramë? Sipas kësaj llogarie, i bie 160 Lek”, përfundon ai.

Përveç peshës, Qendra Alert ngre alarmin e furra-pastiçerive, të cilat mund të përziejnë miellin me proteina të ulëta me atë që përdoret për bukë. Duke përdorur këtë metodë kostoja iu del më e lirë, ndërsa qytetarët nuk marrim të njëjtin produkt siç e parashikon ligji. Sipas legjislacionit shqiptar, proteina e miellit duhet të jetë 12% e më lart. Nën këtë nivel, mielli lejohet të përdoret vetëm për ëmbëlsira.

“3 mijë ton miell me proteina të ulëta nga Kosova, Serbia dhe Greqia, kryesisht. Ku shkojnë? Duke qenë se shumica e furrave të bukës janë kthyer në furra dhe pastiçeri në të njëjtin ambient, prodhuesit në shumë raste mund të përziejnë miellin me proteinë të lartë me atë me proteinë më të ulët për të prodhuar bukë”, thotë Sokoli.

Qendra Alert rekomandon që Autoriteti Kombëtar i Ushqimit (AKU) duhet të verifikojë në furra-pastiçeri se sa miell me proteina të ulëta është blerë, sa bukë e ëmbëlsira janë prodhuar, për të gjetur dhe destinacionin e miellit me proteina të ulëta.

AKU iu përgjigj kërkesës sime për informacion nëse ka patur raste për miell me proteina të ulëta. Në një email organizata shprehet se kryen kontrolle në në të gjithë subjektet prodhuese dhe tregtuese të produktit bukë, gjithashtu edhe në Pikat e Inspektimit Kufitar për produktin miell. Nga furrat e bukës merren mostra mielli dhe dërgohen në laboratorët përkatës për vlerësimin e proteinës së deklaruar në etiketë.

AKU deklaron se merr masat e nevojshme për subjektet që kryejnë shkelje të cilat përfshijnë: paralajmërim, gjobë, ndërprerje të zhvillimit të aktivitetit dhe propozim të revokimit të licencës.

Por pavarësisht kontrolleve, nuk mohoen rreziqet që vijnë nga përdorimi i shumtë i miellit në Shqipëri.

‘Masiviteti i përdorimit të miellit dhe rritja e konsumit të bukës, sjellin si efekt të mundshëm potencialitetin e risqeve për cënimin e sigurisë ushqimore, duke rrezikuar në shëndetin e jetën e konsumatorëve”, thuhet në përgjigjen e AKU-së në email.

Konsumatorët nuk mund të vërejnë vet parregullsitë në prodhimin e bukës, por në raste të veçanta nëse vërehen parregullësi, ankesa nga qytetarët duhet bërë te ‘Komisioni për Mbrojtjen e Konsumatorit në Ministrinë e Financave dhe të Ekonomisë, si dhe te organizatat e mbrojtjes së konsumatorit’, sipas Qendrës Alert.

A survey conducted for this article with 73 people in different professions and with different incomes showed that 67% of them are "slightly satisfied" with the quality of bread in Albania. 78% indicate that they have noticed changes in the taste of bread at different times. While 98% of them say that more strong rules should be established by the competent bodies to establish order in the bread production market.

And while it is still not final, from the survey 90% of the respondents say that they are worried about the increase in the price of bread.

In Albania to this day, it is not said I will go out for lunch or dinner as the expression "I will eat bread" is used. Bread is important for less developed societies. Many people make do with it and a few products to feed the family.