Opinion

The origin of Putin's totalitarianism

The origin of Putin's totalitarianism

By Nina L.Khrushcheva / At the end of 1999, while a Boris Yelstin with many health problems was looking for a successor from the ranks of the security services, a bitter joke was circulating in Russia. "Why are the communists better than the KGB?" "Because the communists will reprimand you, while the KGB will hang you on a rope."

In fact it was less of a joke and more of a warning. Sadly, most Russians did not understand it. That year, Vladimir Putin - a KGB agent who now heads its successor agency, the Federal Security Service - was named prime minister. Shortly after his appointment, he allegedly told his former FSB colleagues: "The mission to penetrate the highest level of government has been fulfilled!" This should have sounded the alarm bells, also because Putin had long admired Yuri Andropov, the former head of the KGB, who led the Soviet Union for 2 years with an iron fist.

After the economic and political chaos of the 1990s, the people demanded stability and to achieve this, they were ready to bring the KGB back to the highest levels of government. This gave Putin, who was elected president in 2000, the space he needed to establish Andropov-style authority over all aspects of the Russian system, including strategic industries such as oil and gas.

Putin felt threatened by the tycoons who had taken control of these industries during Yeltsin's chaotic presidency. In his place he appointed the so-called sylovics - collaborators of the army and security services, such as former KGB agents Igor Sechin and Sergey Chemezov.

Por si arritën trashëgimtarët e organizatave të tilla, që kishin ushtruar një terror të madh gjatë sundimit të Josif Stalinit në vitet 1930-1940 të siguronin pushtetin në shekullin XXI-të? Tek e fundit, pas de-stalinizimit të Nikita Khrushcheva gjatë viteve 1950 dhe Perestrojkës së Mikhail Gorbachev në fundin e viteve 1980, KGB-ja dukej se ishte në grahmat e fundit. Shumë agjentë, përfshirë Putinin, u tërhoqën gjatë sundimit të Gorbachev, duke menduar se shërbimet e sigurisë nuk do ta merrnin më kurrë veten. Por gjërat ndryshuan pas shembjes së Bashkimit Sovjetik. Rezultoi se KGB-ja ishte më e aftë për t’u orientuar në tranzicionin drejt kapitalizmit sesa çdo institucion tjetër sovjetik. Operativët e saj ishin amoralë, pragmatikë, me shumë lidhje, të pakënaqur nga orët e parregullta të punës dhe të aftë në manipulimin e njerëzve.

Ndërkohë ndikoi jo pak fakti që organizatat e sigurimit të shtetit nuk u shpërbënë asnjëherë. KGB-ja jo vetëm që i mbijetoi Gorbachev; si një version i tij i riemërtuar si FSB, por i mbijetoi edhe Boris Yelstin. Liberalë ose jo, udhëheqësit rusë, kanë qenë gjithmonë të varur nga shërbimet e sigurisë për të ruajtur pushtetin e tyre.

Ajo çka ishte ndryshe në kohën e Putinin (dhe atë të Andropov në epokën sovjetike), ishte shkalla në të cilën përfaqësuesit e këtyre shërbimeve zotëronin vetë pushtet. Për Putinin, forcimi i organeve të sigurisë, dukej si një garanci ndaj trazirave si ato të vitit 1991, të cilat sollën rënien e asaj që ai e quan “Rusia historike”. Dhe Putin është shumë krenar për stabilitetin e sistemit politik që ka ndërtuar, një proces që padyshim u ndihmua nga çmimet e larta të energjisë dhe menaxhimi relativisht kompetent nga disa silovikë.

Por ruajtja e atij sistemi është e ndryshme nga ndërtimi i tij. Qasja e Putin ndaj qeverisjes së establishmetit të tij, mishërohet nga amendamentet e miratuara në referendumin e rremë kushtetues të vitit 2020, të cilat i japin atij jo vetëm hapësire ligjore për të udhëhequr edhe për shumë vite të tjera, por përcaktojnë gjithashtu atë që duhet të jetë qytetari ideal rus: një patriot, besnik ndaj shteti mbi gjithçka tjetër.

Kjo qasje ka sjellë me vete një ndryshim të rolit të shërbimeve të sigurisë në aparatin shtetëror. Putin dëgjonte silovikë si Sechin dhe Chemezov, madje u delegonte bashkëpunëtorëve funksione shumë të rëndësishme. Tani, drejton vetë pa pasur pikëpamje alternative, duke ia deleguar zbatimin e politikave teknokratëve të qeverisë, të udhëhequr nga kryeministri robotik, Mikhail Mishustin.

Më shumë se kurrë, pushteti i përditshëm është në duart e organeve të sigurisë si Shërbimi Federal për Mbikëqyrjen në Arsimin dhe Shkencën (Rosobrnadzor ), Shërbimi Federal i Ndëshkimit, Shërbimi Federal për Mbikëqyrjen e Komunikimeve, Teknologjisë dhe Informacionit, si dhe Masmedia (Roskomnadzor).

Këto shtylla të reja të aparatit të kontrollit shtetëror janë entitete jo personale me një fokus të veçantë: pastrimin e hapësirës politike nga çdo gjë kundër Kremlinit – tani e kuptuar si anti-ruse – dhe ndëshkimin e atyre që nuk arrijnë të tregojnë një “besnikëri” të mjaftueshme. Ndryshe nga silovikët, ata nuk e këshillojnë Putinin se si t`i trajtojë më së miri sfidat me të cilat përballet Rusia dhe as nuk e njohin rëndësinë e angazhimit ndërkombëtar për zhvillimin e brendshëm të Rusisë. Përkundrazi, ata ndjekin verbërisht qëllimin e Putinit për të siguruar me çdo kusht kontroll të plotë mbi Rusinë.

Alexei Navalny, aktivisti kundër korrupsionit dhe lideri i opozitës që sot ndodhet në burg, beson se synimi kryesor i Kremlinit me pushtimin e Ukrainës, ishte të shpërqendronte rusët nga rënia e standardeve të jetesës dhe të shkaktonte efektin e nxitur nga retorika nacionaliste. Megjithatë, në thelbin e saj lufta përbën një mënjanim përfundimtar të figurave të FSB-së

që fituan pushtet gjatë viteve të hershme të zotit Putin, dhe konfirmimin e dominimit të teknokratëve të pa emër të sigurisë ruse, trashëgimtarëve të vërtetë të KGB-së.

Putin mbetet në krye; pasi sistemi i ri e kërkon këtë. Pasojat rrëqethëse të këtij ndryshimi, janë shfaqur aktualisht në të gjithë Rusinë. Që kur Putin nisi “operacionin e tij special ushtarak” në Ukrainë, janë arrestuar më shumë se 15.000 protestues kundër luftës, përfshirë më shumë se 400 të mitur. Mediat e pavarura janë bllokuar ose mbyllur.

Ndërsa mediat e huaja nuk kanë zgjidhje tjetër veçse të largohen nga vendi. Shpërndarja e çdo informacioni tjetër përveç versionit zyrtar mbi luftën nga Ministria e Mbrojtjes dënohet deri 15 vjet burg. Në këtë atmosferë të represionit total – tashmë të krahasuar me epokën e Stalinit – rusët që nuk kanë ikur jashtë vendit po vihen në rresht. Rreth 80 për qind e rusëve tani raportojnë se e mbështesin “operacionin” në Ukrainë. Dhe kjo nuk është për t’u habitur. Në Rusi mbretëron sërish xhelati pa fytyrë.

Note: Nina L.Khrushcheva, Professor of International Relations at the New School and co-author of the book "In the Footsteps of Putin: The Search for the Soul of an Empire in 11 Time Zones of Russia."

* Originally published on Bota.al