Opinion

What is pushing for the reopening of the Pandora's Box in the Balkans and the EU that should not take anything for granted

Ish kryeministri grek në një analizë të gjatë bën parashikime të rrezikshme për raportin Ballkan-Europë, nëse nuk veprohet me tempizmin e duhur. Ai flet edhe për shqetësimin e tij për ndërrimet e kufijve në Ballkan, për aleanca dhe aleatë të rinj në derë të Ballkanit. Ai flet për shtete mono-etnike ose etnikisht të pastra: 'Që të dy janë një distopi', thotë Papandreou.

What is pushing for the reopening of the Pandora's Box in the Balkans and

In 2003, almost 20 years ago, the European future of the Western Balkans seemed certain. The European Council adopted the Thessaloniki Agenda. This was a new and comprehensive roadmap, developed with concrete standards to safely guide the countries of the region towards membership in the European Union.

The possibility of joining a common family with European values ??sparked enthusiasm and drive for change in these countries. It also raised hopes that peace would finally be established, replacing conflict, and that democratic rule of law would prevail - thus replacing authoritarianism, the persecution of minorities and human rights violations. Prosperity would be the common goal that unites former enemies in a beautiful kaleidoscope of ethnic diversity and tradition. This vision was to lead to the end of the Balkan tragedy of the 1990s.

But since then the EU has done very little, and much later.

While Slovenia joined the EU in 2004, Croatia was the last of the region to be admitted in 2013. And although Serbia and Montenegro have begun accession negotiations, Albania and northern Macedonia have received the green light. to start negotiations, no date has been announced for the start of negotiations.

Consequences?

This vision is losing its luster. Instead it has reappeared with a renewed assertion. This trend is not limited to the Balkans. If not in the world, nationalist and xenophobic sentiments have arisen in many corners of Europe and perhaps for similar reasons: The failure of global cooperation to effectively address issues of inequality and social protection, population movements, health and environmental crises.

However, there is an important difference with the Western Balkans.

Janë ende të freskëta plagët e konfliktit të përgjakshëm. Dhe kthimi tek nacionalizmi dhe marrëdhëniet cinike transaksionare të jashtme, një detyrë fare e lehtë për t'u arritur nga demagogët, rrezikon që të rihapë këto plagë dhe konflikte.

Nuk është çudi që po shohim gjithashtu një gjeopolitizim të ri në rajon.

Ndërsa perspektivat e anëtarësimit në BE janë zbehur, është e kuptueshme që aktorët rajonalë po kërkojnë aleanca të reja, për mbështetje dhe investime. Dhe kjo në vetvete nuk mund të dënohet. Pavarësisht nëse është Rusia apo Kina apo të tjerë lojtarë nga Lindja e Mesme, ndërtimi i lidhjeve të reja është pjesë e gjeopolitikës. Por si rajon së shpejti do të shohim aleanca konkurruese të përfaqësuesve që mund të përkeqësojnë më tej përçarjet dhe konfliktet. Është joshëse gjithashtu të largohesh nga rruga evropiane në favor të ecjes vetëm (siç bëri Britania) me shpresën e rezultateve më të mira dhe më të shpejta, veçanërisht atyre ekonomike.

Por përtej brishtësisë së këtyre ekonomive, tani edhemë të rënduar nga pandemia, ne mund të shohim gjithashtu se vlerat e demokracisë Evropiane po sfidohen ashpër, dhe një vizion të minuar të një Ballkani të unifikuar rreth këtyre vlerave.

Prandaj BE duhet të kuptojë se asgjë nuk mund të merret si e mirëqenë.

Dy dokumente jo zyrtare (non-papers) kanë qarkulluar gjatë javëve të fundit: "Non-paper slloven" dhe "Non-paper franko-gjerman". Ata duket se nënvlerësojnë rreziqet por mund të hapin kutinë e Pandorës edhe një herë në Ballkan.

Autorët e këtyre non-papers duket se janë të mbingarkuar me një zhgënjim në lidhje me problemet kronike që i ka sjellë rajonit shpërbërja e Jugosllavisë.

Sidoqoftë, rreziku me këto dokumente të shpërndara gjerësisht është se ata duan të "finalizojnë shpërbërjen e ish-Jugosllavisë".

Çfarë nënkuptojnë ato?

Në thelb, ata propozojnë që të finalizohet prishja e ish-Jugosllavisë përmes ndryshimeve të reja të kufijve dhe shkëmbimeve territoriale. Në fakt ata duan të vazhdojnë atje ku luftrat Jugosllave u ndalën dhe të promovojnë shtetet mono-etnike ose "etnikisht të pastra".

Por ky ishte problemi thelbësor i ndarjes. Shpalljet etnikisht të pastra janë një distopi. Ato nuk ekzistojnë në realitet. Dhe kur Jugosllavia u shpërbë në vitet '90 spastrimi etnik u krye pjesërisht me masakra dhe dushe gjaku.

Përfundimi i kësaj çështje është filozofia që qëndron pas këtyre non-papers.

Është e panevojshme të thuhet se këto skenarë janë një recetë për katastrofë; pasi nëse merren seriozisht ato mund të shkatërrojnë të gjitha ato që kemi arritur së bashku, në lidhje me të drejtat demokratike të njeriut në rajon që nga mesi i viteve 90.

Kjo nuk është hera e parë që diskutohet ideja e ndryshimeve territoriale në rajon. Gjatë verës së vitit 2018 ideja e shkëmbimeve territoriale midis Kosovës dhe Serbisë u diskutua mes disa qarqeve në Bruksel dhe në Uashington. Reagimet e forta nga palë të ndryshme ndaluan të gjitha diskutimet por duket se vetëm për njëfarë kohe.

Dikush ndoshta me të drejtë mendon se si udhëheqësit në BE mund të nënshkruajnë një propozim të tillë. A është zgjidhja e konflikteve tona një rivendosje e kufijve, përgjatë vijave etnike? Kjo "zgjidhje përfundimtare" i përgjigjet ksenofobisë më të keqe populiste. Ajo minon çdo ndjenjë të bashkëjetesës në Gadishullin Ballkanik dhe mbart ngjyrime të tmerrshme për diversitetin dhe tolerancën në një Bashkim Evropian të larmishëm etnikisht.

Ne në BE kemi përgjegjësinë kolektive të flasim me zë të lartë dhe të qartë. Dhe t'i japim fund këtij debati. Duhet kuptuar që në fakt është inercia e BE-së në rajon që nga viti 2013, që ka lejuar rishfaqjen e këtyre skenarëve vdekjeprurës.

BE mund të jetë ende partneri kryesor tregtar i Ballkanit Perëndimor me më shumë se 75% të tregtisë totale. Sidoqoftë, debati i përsëritur mbi ndryshimet e kufijve dhe shkëmbimet e tokave në Ballkanin Perëndimor minon stabilitetin dhe të ardhmen e një rajoni të munduar i cili dëshiron të shkojë përtej këtyre konflikteve.

Ne në BE nuk mund të veprojmë më si njerëz që flenë gjumë, duke pritur pasivisht që dhuna të shpërthejë. Strategjitë dritëshkurtër dhe vetë-shërbyese të disa vendeve anëtare, qasjet joliberale dhe autoritare dhe llogaritjet e vogla politike për të gjetur mbështetje përmes frikësimit dhe ksenofobisë nuk mund të jenë rruga përpara për çështjen e papërfunduar të Ballkanit.

Një qasje e bashkërenduar dhe dinamike ndaj rajonit, bazuar në vendimet e Selanikut të vitit 2003, është edhe një herë e nevojshme. Një qasje që rinovon një strategji konkrete për Ballkanin, një rajon në oborrin e tij të brendshëm, i cili nuk duhet të tërhiqet më kurrë në konflikt.

Prandaj, ne propozojmë një rikalibrim të politikës sonë dhe një strategji të rinovuar të Ballkanit Perëndimor.

This could be the development of an "EU Conference on the Western Balkans" in order to openly discuss new challenges for the region and draw up a comprehensive plan with the governments of the region.

Instead of cheering for the Chimera of "ethnically pure" societies, we should revive the vision of a Balkan Peninsula united by European values ??and democratic traditions, those that inspire us to live together, respect and be happy. with the beauty of being all divers.

The peoples of the Balkans will welcome this approach if the EU once again uses its potential, anticipates the challenge and leads with its values.

Article about Kathimerini by the former Prime Minister of Greece; George A. Papandreou.

Translated and adapted into Albanian by Tiranapost.al