JETË

Psychology is in crisis, but not what you are thinking about

Psychology is in crisis, but not what you are thinking about

By Dr Lisa Feldman-Barett

There has been much discussion in recent years about a 'replication crisis' or 'credibility crisis' in psychology. Different scientific findings do not seem repetitive when other scientists perform exactly the same experiments.

Many people who practice, use, and report on the science of psychology assume that thoughts, feelings, behaviors, and other psychological outcomes are the result of one or two strong factors or causes. This is called 'mechanical mindset'.

Typical experiments try to isolate one or two variables, manipulate them, and observe moderate to strong effects that are easy to repeat.

For example, if we make people feel angry by showing them a movie clip that violates their values, the mechanical mindset says they should be ashamed, their blood pressure should rise, and they should be more likely to act aggressively.

According to the mechanical mindset, you should be able to introduce this simple experiment into any science lab and produce very similar results.

It does not matter at what time of day the experiment takes place, in what country it takes place, what sex or gender the researchers are from, what culture the participants come from, what they ate for breakfast or how much they slept, if any of them are taking medication, and so on.

Such factors are treated as noise and their impact is ignored. If the experiment does not produce the same observations over and over again, then the logical conclusion is that the original study was flawed and the finding is false.

However, a more realistic assumption is that psychological outcomes do not arise from a few simple and strong factors in the first place. They emerge from a complex web of many weak, interacting factors.

Kjo quhet një mentalitet kompleks. Truri dhe trupi janë sisteme komplekse, dinamike. Çdo variabël i vetëm në sistem do të ketë një efekt të dobët. Më e rëndësishmja, ne nuk mund të manipulojmë një variabël dhe të supozojmë se të tjerët mbeten të paprekur.

Nëse e trajtojmë trurin dhe trupin si sisteme të thjeshta mekanike, duke synuar një ose dy variabla dhe duke e lënë pjesën tjetër të pa matur, atëherë ndikimi i asaj rrjete më të plotë faktorësh të dobët maskohet si dështim për t'u përsëritur.

Mungesa e përsëritjes mund të jetë, në fakt, prania e një ndryshimi kuptimplotë. Struktura e atij variacioni mund të zbulohet dhe modelohet vetëm kur shkencëtarët hartojnë eksperimente për ta matur dhe vëzhguar atë.

Si e tillë, metoda eksperimentale më e dashur e psikologjisë - eksperimenti laboratorik - mund të ketë nevojë për një rregullim të madh në mënyrë që të vëzhgohet dhe të merret parasysh kompleksiteti.

Edhe kur shkencëtarët projektojnë me kujdes eksperimentet duke pasur parasysh kompleksitetin, rezultatet e tyre, kur raportohen në shtypin popullor, shpesh shpjegohen me terma mekanikë. Lajmet rreth shkencës janë më të thjeshta kur kanë një titull të mprehtë si p.sh., "Rrethi i trurit X shkakton frikë" ose "Gjeni Y shkakton depresion".

Shkencës psikologjike mund t'i duhet të mbledhë veprimet e saj, jo sepse gjetjet e saj nuk janë të besueshme, por sepse variacioni po hidhet poshtë si zhurmë në vend që të hetohet si diçka kuptimplotë.

Dukuritë psikologjike lindin nga kompleksiteti, jo nga shkak-pasojat e thjeshta, mekanike.

Tiranapost.al