Aktualitet

Are heat waves becoming more dangerous than cyclones and floods?

Are heat waves becoming more dangerous than cyclones and floods?

On an April day in 1905, scientist JSHaldan descended hundreds of meters into a Cornish tin mine to find out if he could withstand the extreme temperature there. Amateur researchers have long known that humans have a remarkable ability to withstand heat in the absence of moisture.

An 18th century experimenter discovered that it could tolerate temperatures of up to 115 degrees Celsius, enough to cook a steak. But the humid air at the Dolkoat mine, dug through the hot rocks, seemed to change things.

Although the temperature never rose above 31.5 degrees Celsius, Haldane's body temperature and pulse increased with each passing minute, reaching feverish levels, before re-surfacing after 3 hours. "For ordinary people, it is impossible to stay for long periods when the temperature, accompanied by high humidity, rises above 31 degrees Celsius," he wrote.

This discovery hasn't changed that much since then. But Earth's atmosphere does. As the climate warms, conditions once experienced only in saunas and the depths of mines are rapidly becoming an open-air reality for hundreds of millions of people who cannot afford to use air conditioners or move to areas with cooler climates.

After a few hours of heat over 35 degrees Celsius and very humid, even healthy people who can have an unlimited amount of water on their own will die of heat stroke. For those who perform physical work, the threshold is at least 31 degrees or less.

Brajabandu Sahu knows the physical signs very well. As a street vendor on the crowded streets of Bhubaneswar, the capital of the eastern Indian state of Odisha, he is sometimes surrounded by a "fiery wall" from which he cannot escape. When the day is hotter, he begins to experience dizziness, his heart beats too fast, his skin blisters, while waves of nausea are constant.

The moisture-laden winds blowing from the Bay of Bengal put the citizens of this region at great risk. In June, temperatures here reached 37 degrees, with a humidity rate of 80 percent. At the small outpatient center of the Mangalpur Community Health Center – in a rural farming district that lies between the capital and the coastal city of Puri – medical staff have set up a special room to treat heat stroke cases.

The doctor on duty, Suman Pradhan, treats 2-3 cases every day, mostly farmers who have spent a lot of time in the fields, and come in unconscious or disoriented. But conditions inside the homes are also dangerous, she says, as patients have nowhere to go to cool off.

Edhe pse ka një incidencë kaq të lartë, popullata mbetet kryesisht e pavetëdijshme për rrezikun. “Ata nuk e kuptojnë rrezikun nga i nxehti. Ju mund të arrini një fazë vërtet kritike, kur trupi nuk do t’iu përgjigjet dhe kurtemperatura e sipërfaqes nuk do të ulet. Rastet e goditjeve nga vapa po shtohen nga viti në vit”– thekson ajo.

Dhe India nuk është e vetme me këtë problematikë. Një valë shumë e hershme e të nxehtit tëmadh u përhap nga Afrika e Veriut nëpër Evropë këtë verë, duke i çuar temperaturat në disa pjesë të Spanjës dhe Francës në më shumë se 10 gradë Celcius më të larta sesa mesatarja sezonale.

Nga mesi i qershorit, gati 1/3 e popullsisë në SHBA u këshillua të kishte kujdes nga temperaturat ekstreme.Ndërsa klima e planetit tonë po ngrohet, çdo vit po na afron më shumë me pikën e kthesës, ku zona të mëdha janë të ekspozuara ndaj temperaturave të rrezikshme tëshoqëruara me nivele të larta lagështie.

Problemi është se ne kemi shumë pak informacion se sa afër po i afrohemi kësaj pike, për shkak të cilësisë së dobët dhe disponueshmërisë së të dhënave. Deri vonë, skenarët ku valët e nxehtësisë me shumë lagështirë mund të shkaktojnë një numër të madh vdekjesh, ishin një temë e fantashkencës (romani e vitit 2020 “Ministria për të Ardhmen”, nga Kim Stenli Robinson, qënis me vdekjen e rreth 20 milionë njerëzve në Indi brenda një javë për shkak të të nxehtit ekstrem).

Sipas një studimit të vitit 2010, ekziston një “tavan i dukshëm” i kësaj lloj nxehtësie, sepse kur nivelet rriten shumë, ato shkaktojnë stuhi, duke e ftohur sërish atmosferën. Disa ekspertë thonëse temperatura 35 gradë Celsius me një nivel lagështie 100 për qind, që i afrohen pragut fatal “nuk ndodh kurrë në klimën aktuale”, sipas një studimi të vitit 2018.

Ai paralajmëronte mbi rreziqet në rritje të ngjarjeve të tilla drejt fundit të këtij shekulli. Por 3 vjet më parë, KolinRejmond, doktorant në Universitetin e Kolumbias, zbuloi një problem me këto supozime. Studimet ekzistuese të fenomenit, kombinonin të gjitha vëzhgimet e motit me një model teorik të klimës, për të prodhuar një hartë të kushteve të vlerësuara, të ngjashme me një parashikim tëzakonshëm të motit.

Askush nuk kishte analizuar disa terabajt të dhëna aktuale nga stacionet meteorologjike. Ajo që zbuloi pas analizimit të atyre shifrave ishte alarmante. Nxehtësia ekstreme mbi 35 gradë Celsiusme një nivel lagështie 100 për qind po ndodhte tashmë – nga Gjiri Persik dhe Deti i Kuq në Pakistan, Indi, Australi, Venezuelë dhe pjesën bregdetaretë Meksikës.

Temperaturat mbi pragun prej 31 gradë Celsius po rriteshin në dhjetëra vende në të gjithë Azinë tropikale Jugore dhe Juglindore, Kinë, Afrikën Perëndimore, Evropën Jugore dhe Amerikën, duke u shtrirë në periferi të Nju Jorkut dhe deri në Napoli, Itali.

Duke qenë gjendje për të mbytur shoqëri të tëra, valët e të nxehtit mund të bëhen një fenomen shumë më i dëmshëm gjatë këtij shekulli, sesa kataklizmat më të njohura si ciklonet dhe përmbytjet. Edhe më shqetësuese është vendi ku po vërehen ato.

Many of the worst affected areas are in South Asia, home to over 1 billion people, and where less than 10 percent have access to air conditioning, which could be a lifesaver in the event of a severe heat wave. Many of them work in agriculture, or in informal jobs where there is no means to escape the extreme heat of the day.

"We're talking about relatively poor farmers, and many of them are concentrated in this area, which tends to be a hotbed of problems," says Elfatih Eltahir, a professor at the Massachusetts Institute of Technology.

Taken with abbreviations from "Bloomberg" - Bota.al