Sociale

"Po plasim!" Life and death in a Covid pavilion

"Po plasim!" Life and death in a Covid pavilion

In a private room next door with the resuscitation door closed, Dilip Sharan sits on a bed, with a plate of soup in front. Swirl the spoon around the breathing tube that keeps him alive, as each time he fills his mouth, the room fills with an asynchronous symphony of sounds, coming from various monitors, which display data of his vital organs. It's the fifth day at Covid's last chance medical care salon. He can barely breathe and can barely speak.
Sharan, 53, is too young to be so sick with the coronavirus. But it is by no means an anomaly in the resuscitation of Milton Keynes University Hospital, where lunch time goes almost unnoticed by tube-fed patients.

This unit currently has no one over 70 and last week cared for a 36-year-old pregnant woman whose twins had to give birth prematurely with surgery while the mother was in a coma. She was employed at a gym and trained regularly, until the scanner showed she had two babies in her womb, not one.

This depressing picture is repeated in hospitals across the UK, as the second wave envelops the National Health Service (NHS), which can be overcrowded within weeks. Here, the shock of seeing so many people in need of treatment is accompanied by the surprise caused by their age - there is a feeling, shared by many doctors, that younger and healthier people are ending up in hospital, me Covid.

However, official data support this to some extent. People under the age of 65 accounted for 39% of hospital admissions earlier this month, compared to 36% at the end of March, according to NHS data. Meanwhile, young people are not dying in larger numbers. Today, those under 65 account for 8.8% of deaths, down from 10% in April last year.

Again, some raise the question, whether not emphasizing the protection of the elderly and the weak, gave a false sense of security to others. The government told citizens to be careful "not to kill the grandmother." Would we have behaved differently if we had been told not to kill Mom or Dad, or even ourselves?

“Nuk i zihet besë Covid-it”, thotë Daniyal Rizvi, 36 vjeçe, e cila me zor merr frymë në njësinë e kujdesit intensiv të Milton Keynes, ku qëndrojnë të sëmurët rëndë, por jo aq sa për të hyrë në respirator, ashtu sikurse dhe ata, për të cilët doktorët mendojnë se nuk do të mbijetojnë nëse futen në intubim. “Im shoq është shumë i dobët nga shëndeti. Dy vjet më parë kishte probleme të rënda me mushkëritë, dhe sot ai është shumë mirë. Ndërkohë, shikomëni mua…”.

Ajo është 13 javëshe shtatzënë dhe beson se e mori Covid-in nga njerëzit që bënin pazar Krishtlindjesh në Primark, aty ku punon. Doktorët nuk e dinë përse më shumë gra shtatzëna po sëmuren në këtë valë, ndonëse shumëkush hedh hipotezën se ka më pak të bëjë me dobësitë mjekësore të shtatzënisë, dhe më shumë me rritjen e incidencës mbarëkombëtare.

The Guardian mori një ftesë të rrallë për të kaluar një ditë me pacientët më të sëmurë dhe stafin që po kujdeset për ta, gjatë kësaj vale të dytë brutale.

Gjatë valës së parë, shumica e pacientëve në njësinë e kujdesit intensiv merrnin qetësues dhe ishin pa ndjenja. Tani, mjekët e trajtojnë ventilimin mekanik si mjetin e fundit, teksa statistikat tregojnë që pacientët e intubuar kanë 43% shanse që të vdesin, një rënie në krahasim me 46% që i kishin shanset në valën e parë. Por tani që vala e dytë është në kulmin e saj, të dhënat janë ende duke mbërritur dhe shumë fate janë të panjohura. Dr. Joy Halliday, një prej mjekeve në njësinë e kujdesit intensiv, tha se shanset për të mbijetuar në pacientët që futen në intubim tani janë në fakt 30%.

Në 7 janar, 4 nga 9 pacientët në njësinë e kujdesit intensiv të Milton Keynes janë zgjuar, mes tyre dhe Sharan. Ai ka diabet të llojit 2, por jo të gjithë të shtruarit e tjerë në këtë pavion kanë sëmundje bashkëshoqëruese, që do të mund të përkeqësonin prognozën e tyre, thotë Dr. Jamie Strachan, një skocez i gjatë dhe i papërkulshëm, mjek në kujdesin intensiv dhe anestezi. “Ka njerëz të intubuar që po luftojnë për jetën dhe që nuk kanë sëmundje bashkëshoqëruese. Thjesht janë rëndë me koronavirus”.
Teksa u përgjigjet pyetjeve duke u përpjekur me vështirësi të marrë frymë, Sharan thotë se ndoshta e ka marrë Covid-in nga e shoqja, mësuese në një shkollë fillore. Eshtë tej mase stoik po të kesh parasysh që në peshore është vetë jeta e tij, duke thënë se shkollat mund të ishin mbyllur pak më herët, para Krishtlindjes. Megjithatë, nuk fajëson askënd dhe nuk ankohet.

Po, maska e Cpap-it që i duhet të mbajë vazhdimisht gjatë ditës është e parehatshme, pranon ai, sidomos gjatë orëve të shumta kur i duhet të rrijë përmbys, me maskën që i ngulet në fytyrë. Por, thotë, “nuk ke çfarë të bësh”.

Maska e Cpap-it është tmerrësisht klaustrofobike por në të njëjtën kohë, “ndihesh sikur nxjerr kokën nga dritarja e makinës, sepse të futet ajër njësoj sikkur të jesh duke ecur me shpejtësi 145 kilometra në orë”, thotë Strachan. Familljet lejohen në pavion vetëm për të thënë mirupafshim.

Sharan duket optimist se do ta marrë veten, shpresëplotë se remdesiviri, i cili u mor nga Donald Trumpi përpara se të miratohej prej rregullatorëve farmaceutikë vitin e kaluar, do ta kthejë shpejt në shtëpi. Por paralajmëron se nuk ka shkop magjik. “Koha dhe oksigjeni” mbeten armët kryesore në sirtarin e armëve të mjekëve të reanimacionit.

Oksigjeni është problemi i madh për 235 pacientët Covid në spital në Milton Keynes – më shumë se dyfishi i numrit në ditën më të keqe të valës së parë – si edhe për armatën e stafit që kujdeset për ta. Askush nuk ngopet me të, as mushkëritë e pacientëve as edhe tubat që furnizojnë me gazin, nga bombolat që ndodhen në një tjetër pjesë të ndërtesës.

Ditën e vizitës time, mjekët janë të shqetësuar. Furnizimi është më pak problem, se sa shpërndarja. “Oksigjeni vjen përmes tubave dhe tubat kanë një normë rrjedhjeje, kështu që tubat mund të lejojnë vetëm një sasi të caktuar oksigjeni për minutë, që mund të kalojë nëpër ta”, thotë Dr. Hamid Manji, mjek në kujdesin intensiv dhe anestezi, njëkohësisht drejtor klinik i departamentit të kirurgjisë.

“Nëse tubat nuk sjellin sasinë për minutë, në të gjithë vendet ku nevojitet, atëherë kemi një mungesë oksigjeni”.

Kaq shumë pacientë kërkojnë mbështetje 24-orëshe nga maskat Cpap, saqë doktorëve u është dashur të modifikojnë një tjetër pjesë të spitalit për pacientët më të sëmurë, duke hapur tubacione të reja drejt asaj që dikur ishte njësia e kirurgjisë.
Dy pavione të tjera Covid janë marrë prej shërbimeve të tjera të kompleksit spitalor, teksa 60% të të gjithë shtretërve dhe 10 nga 14 pavione u janë dedikuar pacientëve Covid.

“Jemi në limit në këtë spital dhe unë mendoj se 4-6 javët e ardhshme do të jetë edhe më keq”, thotë Halliday, një kokëkuqe irlandeze. “Të gjithë këta që shohim këtu janë njerëz që ishin sëmurë qysh ditën e Krishtlindjes. Janë në ditën e 10 apo 12 të sëmundjes”. Spitali pret një shtim të pacientëve, si rezultat i takimeve dhe grumbullimeve gjatë Krishtlindjes.

Gjatë vizitës së The Guardian, Halliday është në krye të pavionit 15, një njësi respiratorësh për të sëmurët rëndë. Eshtë një hap përpara se sa intubimi, por pacientë po vdesin aty përditë, në disa raste persona në të 30-at ose 40-at. “Këtë herë, njerëzit janë të tmerruar nga intubimi”, thotë ajo. “Askush nuk dëshiron të futet sepse mendojnë që është dënim me vdekje. Ata mendojnë se herën e kaluar ishte keq – këtë herë është keq e më keq. Kështu që, shumë njerëz thonë “mos më fut në respirator”, edhe pse e dinë që nuk kanë mundësi tjetër”.
Të vendosësh se çfarë trajtimi do të marrë gjithësecili është shumë e vështirë, thotë ajo. I gjithë stafi ka “lodhje prej vendim-marrjes”.

Të gjithë në spital janë të dëshpëruar prej atyre që mohojnë Covid-in. Darren Gregory, 53 vjeç, menaxher projekti për një kompani ndërtimi që po përpiqet të kalojë ditën e parë pa maskë Cpap-i që kur u shtrua pesë ditë më herët, thotë se ka shkruajtur në Facebook për të paralajmëruar të tjerët: “E dini, zakonisht nuk postoj në Facebook, por këtë herë shkruajta: kjo është e vërtetë. E dini, unë nuk sëmurem asnjëherë, Por që ta marr edhe unë këtë sëmundje…”.

Ai duket i shastisur që ka përfunduar në spital. Në prag të Krishtlindjes bënte 8 kilometra katër herë në javë. “Ishte një zotëri shumë i shëndetshëm”, thotë Halliday. Përditë ka parë pacientë përreth tij që ndërrojnë jetë. “I sheh që vijnë, dhe ata nuk janë shumë ndryshe nga gjendja jote. Pastaj, zgjohesh në mëngjes dhe vëren se sa të ngrirë e të pajetë janë”.

Pacientët me Covid mund të përkeqësohen shpejt dhe doktorët nuk munden të parashikojnë gjithmonë se cilëve do u ndodhë kjo: një pacient në Cpap, në fillim të të gjashtëdhjetave, ishte aq mirë sa mundi edhe të flasë për The Guardian, dhe vetëm pak orë më vonë u fut në intubim.

Stafi po lufton me sasinë e vdekjeve me të cilën përballet, thotë Halliday. “Kemi patur tashmë infermiere të reanimacionit që janë larguar, për shkak se nuk përballojnë faktin që në çdo turn, dikush vdes. Dhe është e lodhshme. Si doktorë, ne jemi relativisht të privilegjuar, për shkak se mund të largohemi pas pak orësh dhe të kthehemi më vonë: infermieret janë këtu, tek koka e krevatit gjatë gjithë turnit. Eshtë shumë, shumë e vështirë”.

Ajo thotë se disa herë pothuaj i ka rënë të fikët, pasi nuk ka patur kohë të hajë apo pijë gjatë një turni. Kur Strachan na shoqëron nëpër reanimacion është ora 11.30 e mëngjesit, dhe ka qenë në turn që në orën 5.

Anna Hunt, një prej infermierëve të reanimacionit, punonte në Londër kur ndodhi sulmi terrorist i 7 korrikut. Ajo që e bën Covid kaq të vështirë është pandalshmëria, thotë ajo. Me sulmet në Londër “ishte shumë intensive, por ishte për pak kohë. Dhe mund të vinin përforcime nga jashtë. Kjo është krejt ndryshe, është ajo situatë po në një shkallë krejt tjetër, pasi nuk ndalet pas një jave apo një muaji, thjesht vazhdon”. “Ekipet janë fantastike”, thotë ajo, “por O Zot sa e lodhshme është!”

Në kohë normale, infermieret e kujdesit intensiv i njohin pacientët e tyre duke folur me të afërmit, tek koka e shtratit. “Ne krijojmë një raport me ta dhe ata sjellin fotografi, por kësaj here këtë nuk e bëjmë dot, që do të thotë se është e vështirë të ndërtosh një marrëdhënie me një pacient me sedativë”, thotë hunt.
Infermieret bëjnë më të mirën, por familjet kanë vështirësi të mësojnë se çfarë ndodh brenda, përmes raporteve nga njësia. Shumë familje janë të shqetësuara dhe ndonjëherë shfaqen në pavion, duke kërkuar që të hyjnë brenda.

All staff members are nervous about what is expected in the coming weeks. "I do not know what we will do. "We are selling now," says Halliday.
"Yesterday we transferred someone to another hospital because we did not have beds in intensive care and this is happening everywhere. "But there will come a time when there will be no more beds in the whole country, and we will have to solve it ourselves."
Helen Pidd, The Guardian

* Received from Bota.al